نشست آموزشی «پیشگیری از رفتارهای خودآسیب‌رسان با محوریت کنترل خشم» در دانشگاه تبریز

به گزارش پایگاه خبری بامدادفردا، این برنامه به همت مرکز مشاوره و سبک زندگی دانشگاه تبریز و با مشارکت کانون همیاران سلامت روان دانشگاه و کانون دخترانه ریحانه و با هدف افزایش آگاهی دانشجویان درباره شناخت هیجان خشم، شیوه‌های صحیح مدیریت آن و پیشگیری از بروز رفتارهای آسیب‌زا برنامه‌ریزی برگزار و اهمیت خودآگاهی، تنظیم هیجان و نقش الگوهای فکری در شکل‌گیری واکنش‌های رفتاری مورد برسی قرار گرفت.

دکتر علی خادمی به‌عنوان سخنران این نشست، در بخشی از مباحث آموزشی خود با تأکید بر ضرورت شناخت سازوکارهای شکل‌گیری خشم، اظهار کرد: تجربه خشم در موقعیت‌های مختلف زندگی امری قابل انتظار است، اما آنچه اهمیت دارد، نحوه مواجهه فرد با این هیجان و چگونگی مدیریت رفتار در زمان تجربه آن است.

وی با اشاره به نقش ساختارهای شناختی و محرک‌های محیطی در شکل‌گیری خشم، توضیح داد: برداشت افراد از رفتار و گفتار دیگران می‌تواند بر شدت واکنش‌های هیجانی آن‌ها تأثیر بگذارد. گاهی فرد در مواجهه با یک موقعیت، سخن یا رفتار طرف مقابل را به‌سرعت تهدیدآمیز، توهین‌آمیز یا مبتنی بر قصد و نیت منفی تفسیر می‌کند و همین برداشت‌ها زمینه تشدید خشم را فراهم می‌سازد.

این عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی ارومیه با تأکید بر اهمیت اصلاح الگوهای فکری و افزایش توجه به فرایندهای ذهنی، خاطرنشان کرد: شناسایی سوگیری‌های شناختی و بررسی برداشت‌های اولیه از موقعیت‌های تنش‌زا می‌تواند به افراد کمک کند تا پیش از شکل‌گیری واکنش‌های شدید، ارزیابی دقیق‌تری از شرایط داشته باشند و از قضاوت‌های عجولانه پرهیز کنند.

خادمی در ادامه با تشریح مفهوم مدیریت خشم، تصریح کرد: مدیریت خشم لزوماً به معنای رسیدن به آرامش کامل در لحظه نیست؛ بلکه فرد باید بتواند با وجود تجربه خشم و ناآرامی، در موقعیت باقی بماند، فکر کند و اجازه ندهد هیجان لحظه‌ای، رفتار او را به سمت واکنش‌های تکانشی و آسیب‌زا سوق دهد.

وی افزود: گاهی افراد تصور می‌کنند وقتی عصبانی هستند، باید فوراً واکنشی نشان دهند یا به هر شکل ممکن احساس خود را تخلیه کنند؛ در حالی که چنین واکنش‌هایی ممکن است به پرخاشگری، بیان سخنان نامناسب و انجام رفتارهایی منجر شود که جبران پیامدهای آن‌ها دشوار باشد. از این رو، یکی از مهم‌ترین مهارت‌ها در مدیریت خشم، توانایی مکث کردن و فاصله انداختن میان تجربه هیجان و انجام رفتار است.

این استاد دانشگاه با اشاره به ضرورت مقاومت در برابر رفتارهای تکانشی، بیان کرد: فردی که خشمگین است، همچنان می‌تواند درباره نحوه رفتار خود تصمیم بگیرد. برای مثال، می‌تواند از واکنش فیزیکی به یک اختلاف جلوگیری کند، درباره طرف مقابل به‌سرعت نتیجه‌گیری نکند و در انتخاب کلمات و جملاتی که به کار می‌برد، دقت بیشتری داشته باشد.

به گفته وی، مراقبت از شیوه بیان احساسات در موقعیت‌های تنش‌زا اهمیت زیادی دارد؛ چراکه برخی جملات و واژه‌ها ممکن است در لحظه عصبانیت بیان شوند، اما پس از فروکش کردن خشم، پیامدهای منفی آن‌ها در روابط بین‌فردی باقی بماند. بنابراین، مدیریت خشم مستلزم آن است که فرد علاوه بر شناخت احساسات خود، مسئولیت رفتار و گفتارش را نیز بپذیرد.

خادمی همچنین با تأکید بر ضرورت انتخاب راهکارهای مؤثر هنگام تجربه خشم، به اقداماتی مانند فاصله گرفتن موقت از موقعیت تنش‌زا و بیان روشن و قاطعانه احساسات اشاره کرد. برای نمونه، فرد می‌تواند به‌جای پاسخ تند یا رفتار پرخاشگرانه، به طرف مقابل بگوید که از برخی سخنان یا دیدگاه‌های مطرح‌شده ناراحت شده است. چنین شیوه‌ای امکان بیان احساسات و مشخص کردن مرزهای ارتباطی را فراهم می‌کند، بدون آنکه لزوماً به تشدید تعارض بینجامد.

وی تأکید کرد: توانایی حفظ کنترل رفتار در شرایطی که فرد هنوز آرام نشده است، یکی از مؤلفه‌های مهم مدیریت خشم به شمار می‌رود. به بیان دیگر، هدف آن نیست که فرد هیچ‌گاه خشمگین نشود، بلکه باید بتواند در زمان تجربه این هیجان، میان احساس خود و واکنشی که از او سر می‌زند، تمایز قائل شود و رفتار سنجیده‌تری انتخاب کند.

براساس این گزارش، در ادامه این نشست، دانشجویان حاضر سوالات خود را در خصوص موضوعاتی از جمله کنترل خشم، نحوه برخورد با افراد پرخاشگر و… مطرح کردند.

در پایان این نشست نیز یه قید قرعه به یکی از دانشجویان جایزه ای اهدا شد.