ایران با انعقاد قرارداد سد خداآفرین حاکمیت آذربایجان بر قره‌باغ را رسمیت داده بود

عباس عراقچی معاون وزیر امور خارجه در همایش بین‌المللی “قره‌باغ ۱۷ ربیع؛ گفتمان برتر” که در مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه برگزار شد، بیان داشت: قره‌باغ یکی از بحران‌های بسیار پیچیده و طولانی در منطقه قفقاز است و البته منطقه قفقاز تاریخ بسیار پرهیجانی دارد؛ قره‌باغ همواره محل تنش و بحران بوده است تا جایی که بعد از فروپاشی شوروی و استقلال آذربایجان و ارمنستان، این منطقه به محل جنگ در دهه ۹۰ میلادی تبدیل شد.

او گفت: بعد از اشغال مناطق آذربایجان توسط ارمنستان، جامعه بین‌المللی و به‌ویژه کشورهای غربی و گروه موسوم به مینسک، از حل و فصل این بحران ناتوان ماندند. جمهوری اسلامی‌ایران از ابتدا موضع، منطقی، منصفانه و عادلانه اتخاذ کرد که مخالفت با اشغال قره‌باغ بود و حتی در آن مقطع کمک‌های زیادی به آذربایجان صورت گرفت و حتی شهدایی را هم تقدیم کرد.

معاون وزیر امور خارجه بیان داشت: با این حال بعد از توقف منازعه و زمانی که نوبت به حل و فصل سیاسی رسید، هم جمهوری آذربایجان، هم جمهوری اسلامی‌ایران و هم دیگر کشورهای منطقه ترجیح دادند که مسائل از طریق گروه مینسک دنبال شود که این گروه هم در حل این بحران ناتوان ماند.

او با اشاره به روابط ناشی از حسن همجواری با کشورهای همسایه گفت: با ناتوان ماندن فعالیت‌های گروه مینسک در حل بحران قره‌باغ، دولت و ملت آذربایجان تصمیم به آزادی مناطق اشغالی خود از طریق نظامی‌گرفتند. در طول این دوران، مواضع ایران همواره مخالفت با اشغالگری سرزمین‌های آذربایجان بود و در این راستا انعقاد قرارداد احداث سدّ خداآفرین با جمهوری آذربایجان بود که این خود نشان‌دهنده رسمیت دادن حاکمیت آذربایجان بر قره‌باغ است.

عراقچی با بیان اینکه در طول دوران سخت تحریم، روابط اقتصادی ایران و آذربایجان به شکل طبیعی خود ادامه یافته است و آذربایجان یکی از همسایگان بسیار خوب ما در سال‌های گذشته بوده است، گفت: ما ارتباطات خود را بر اساس احترام متقابل و حفظ منافع متقابل با جمهوری آذربایجان حفظ کردیم.

وی با بیان اینکه موضع جمهوری اسلامی‌ایران با شروع جنگ، حمایت از آزادسازی مناطق اشغال‌شده آذربایجان بود، بیان داشت: ما با جنگ در منطقه مخالف بودیم چون می‌تواند منجر به دخالت‌های خارجی، ناآرامی‌و بی‌ثباتی در منطقه و حضور بازیگران خارجی و گروه‌های تروریستی شود و لذا بعد از شروع جنگ قره‌باغ، جمهوری اسلامی‌ایران طرحی را تهیه کرد که توقف مخاصمات، بازپس‌گیری مناطق اشغال‌شده، شروع گفت‌وگوها برای رسیدن به یک راه‌حل پایدار با حفظ حقوق مردم آن منطقه و ایجاد راه‌های ترانزیتی و ارتباطات انسانی بین کشورهای منطقه از جمله بندهای آن بود که مورد استقبال قرار گرفت.

معاون وزیر امور خارجه ادامه داد: در رأس همه مواضعی که در بحران قره‌باغ داشتیم، رهنمودهای رهبر انقلاب اسلامی‌بسیار تأثیرگذار بود البته در همه این سال‌ها ما بر اساس دیدگاه‌ها و فرمایشات ایشان حرکت کردیم و تدابیر ایشان چارچوب سیاست خارجی ما را در منطقه تشکیل می‌داد.

او گفت: در سفری که بنده و آقای ظریف برای پیشبرد صلح به منطقه داشتیم اعلام کردیم که ما با هرگونه تغییر در مرزهای کشورهای منطقه و تهدید حاکمیت و تمامیت ارضی کشورها و بازیگری طرف‌های خارج از مرزها اعم از کشورها و گروه‌های مختلف مخالف هستیم و این اطمینان داده شد که این گروه‌ها هیچ جایگاهی در منطقه نخواهند داشت.

عراقچی یادآور شد: در حال حاضر روابط سیاسی، اقتصادی و فرهنگی بین ایران و آذربایجان در حد اعلای خود است و حتماً به روابط شایسته بین دو طرف ادامه خواهیم داد و سیاست حسن همسایگی را با همه همسایگان خود اتخاذ کرده است که ادامه خواهد یافت.