پیوند ناگسستنی ادبیات ترکی با فرهنگ شیعه

حجت الاسلام والمسلمین سید محمدعلی آل هاشم در مراسم رونمایی از کتاب «تشخّص و هویت آذربایجان» با بیان اینکه ادبیات آیینی و عاشورایی به عنوان غنی ترین ذخایر مکتب در حوزه زبان و ادبیات ترکی پیوندی ناگسستنی با فرهنگ شیعه دارد گفت: پس از رسمیت یافتن مذهب شیعه در ایران در عصر صفویه، زبان ترکی آذربایجانی به عنوان غنی ترین زبان در فرهنگ شیعی و تبیین و گسترش ادبیات آیینی و مرثیه و روضه نقش بزرگی ایفا کرده است.

امام جمعه تبریز با تاکید بر اینکه مذهب شیعه در ایران بی شک مرهون آذربایجانی ها و مجاهدت های آنها در طول تاریخ است، به توانمندی بی نظیر شعرای اهل بیت (ع) در ترویج فرهنگ شیعه اشاره کرد و افزود : زبان غنی ترکی به نوعی تبدیل به زبان شیعه شده است.

وی ادامه داد: مجالس سوگواری اباعبدالله الحسین و آیین های مذهبی در آذربایجان، مرثیه سرایی در مصائب اهل بیت به زبان ترکی آذربایجانی و تلاش پنهان و بسیار موثر مداحان و شاعران دلسوخته اهل بیت (ع) در برگزاری مجالس پاسداشت سید و سالار شهیدان به زبان ترکی، نقش ارزنده ای در مانایی این زبان داشته است.

حجت الاسلام والمسلمین آل هاشم با بیان اینکه در سایه گفتمان انقلاب اسلامی، اقوام ایرانی تشخص خود را بازیافته اند گفت: در سایه احتزار پرچم جمهوری اسلامی ایران و رهبری داهیانه رهبر معظم انقلاب، بخش اعظمی از هویت طلبی اقوام ایرانی و به طبع آن مردمان آذربایجان در راستای تقویت انسجام ملی جامه عمل پوشانده است.

وی با تاکید بر لزوم دقت در تمایز بین مفاهیم «هویت طلبی» و «قوم گرایی» با اشاره به اینکه کشورهای قدرتمند از فرایند جهانی شدن و رسانه های جمعی برای تقویت قومیت گرایی استفاده می کنند، تشریح کرد: پدیده قومیت گرایی، خطری است که اگر هوشمندانه با آن برخورد نشود میتواند امنیت ملی، تمامیت ارضی و یکپارچگی ملتی را در معرض تهدید و تجزیه قرار دهد.

حجت الاسلام والمسلمین آل هاشم افزود: کشورهای قدرتمند در صدد این هستند با بهره گیری از ظرفیت رسانه های ارتباط جمعی ، شبکه های ماهواره ای، رادیو تلویزیون و اینترنت و شبکه های اجتماعی به تقویت قومیت گرایی بپردازند تا از داخل دولت ملت ها را تهدید و تضعیف کنند.

نماینده ولی فقیه در آذربایجان شرقی یادآوری کرد: کشورهای قدرتمند سعی دارند با تمسک به نهادهایی مانند سازمان ملل و سایر نهادهای بین المللی مثل حقوق بشر و به تهدید علیه کشورهای مستقل اقدام عملی کنند و با گسترش آموزش و ارتباطات، افراد را از هویت های آشنا و پیشین خود رها سازند و آنها را در معرض هویت های مدنی، حقوقی و شهروندی و هویت های ناشی از ایدئولوژی های ناسیونالیستی و لیبرالیستی قرار دهند.

وی اظهار داشت: اگر کشورهای قدرتمند با جهان گستری در تقویت قومیت گرایی در آذربایجان ناکام مانده اند، به دلیل دین مداری مردمان وطن دوست و ولایی و محب اهل بیت عصمت و طهارت این دیار و این منطقه است و همین امر از دامنه قومیت گرایی مبتنی بر استقلال طلبی کاسته و بر شدت هویت یابی اسلامی و ملی آذربایجاانیان در چارچوب ایران اسلامی افزوده است.

نماینده ولی فقیه در آذربایجان شرقی تاکید کرد: هویت دینی و مذهبی بخش مهمی از هویت ترک زبانان ایران و حتی ترک زبانان کشورهای همسایه است و هویت شیعی به نحو چشمگیری با هویت زبانی، فرهنگی و اجتماعی آنها در آمیخته است.

امام جمعه تبریز با اشاره به تفاوت های فرهنگی اقوام ایرانی نسبت به یکدیگر گفت: این تمایز فرهنگی و زبانی، بیانگر تعلقات خویشاوندی آنها با سنت فرهنگی مشترک و احساس هویت قومی و گروهی در دل یک جامعه بزرگتر با هویت جمعی به نام «ایران» است.

نماینده ولی فقیه در آذربایجان شرقی با تقدیر از تلاش مولف و تحشیه نویس کتاب «تشخّص و هویت آذربایجان» گفت : این کتاب به منظور تبیین و تفسیر اجتماعی فرهنگی و دینی و مذهبی و هویت طلبی مردم آذربایجان منتشر شده و امید است که نشر و مطالعه آن به غنای هویت مردم ایران و بخصوص مردم آذربایجان بیافزاید.

در ابتدای این مراسم جواد کریم نژاد، ویراستار و تحشیه نویس کتاب «تشخّص و هویت آذربایجان» گفت: مولف این کتاب با استدلال های علمی و منطقی باز تعریفی از هویت آذربایجانی در جهت روشنگری و همگرایی ملی ارائه داده است.

وی افزود: در این کتاب مقوله هویت طلبی و تبع آن هویت طلبی مردمان آذربایجان وارد گفتمان ادبیات سیاسی و جامعه شناسی شده تا این نکته را در ادبیات سیتسی تفهیم کند که وفاداری های قومی ، قبیله ای بر مبنای هویت طلبی در چارچوب قوانین تصریح شده قانون اساسی کشور هیچ منافاتی با وفاداری ملی و همگرایی ملی ندارد.

علی آذریان، پژوهشگر و مولف کتاب تشخّص و هویت آذربایجان هم با تبیین اهداف تالیف این کتاب گفت: پژوهش و تالیف انجام گرفته در ۶ فصل و در ۳۸۳ صفحه به رشته تحریر درآمده است.